Top

Startup’lar Kurumsal Yönetişime Neden İhtiyaç Duyar?

Startup’lar Kurumsal Yönetişime Neden İhtiyaç Duyar?

Geçtiğimiz günlerde üyesi olduğum TKYD (Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği)’deki bir çalışma grubu toplantısı esnasında, bu konu başlığı aklıma düştü. İnovasyonun ve kurumiçi girişimciliğin, sadece büyük ölçekli yerleşik şirketlere özgü olduğu yönündeki yanlış algı, Kurumsal Yönetişim (Corporate Governance) için de geçerlidir. Şöyle ki, kurumsal yönetişim çoğu girişimcinin inandığı gibi, sadece büyük ve halka arz edilmiş şirketlerce uygulanabilen bir kavram değildir. Startup’lar da kurumsal yönetişim kavramını uygulamaya alabilirler. Bu kavramı hayata geçirir iken, kurumsal yönetişim başucu kitabına ihtiyaçları vardır. Bu kitap, hissedarlar, yöneticiler ve CEO arasındaki karar verme sürecinde, rolleri, yetkileri ve zamanlamayı tanımlar. Bir startup’ın kurumsal yönetişime odaklanmasının 3 temel nedeni bulunmaktadır: 1)Karar verme sürecini karmaşıklıktan kurtarır; 2)Zaman kazandırır; 3)Yatırımcının startup’a güvenini artırır.

 

1) Karar Verme Sürecini Karmaşıklıktan Kurtarır:

 

Startup’lar, büyük ölçekli şirketlerden farklı olsalar da, büyük çok uluslu şirketler kadar karmaşıktır. Kurucular, genellikle startup’larının / girişimlerinin CEO (Genel Müdür)’larıdır. Aynı zamanda, startup’larında hem hisse sahibidirler, hem de Yönetim Kurulu Üyesidirler. Yönetim kurulu içinde, yatırımlarını denetlemek için bir yönetim kurulu koltuğuna ihtiyaç duyan Melek Yatırımcılar da bulunmaktadır. Startup’ın ölçeği büyüdükçe, hissedarlık yapısı, yönetim kurulunun bileşimi ve CEO rolünden kaynaklı çıkarlar arasındaki etkileşimi en iyi şekilde yönetmek gerekir. Karar vermenin getireceği sorumluluklar, yetki seviyeleri ve zamanlaması detaylı düzenleme gerektirir. Başucu kitabı, toplantıların ne zaman gerçekleşeceğini, hangi kararların kurul onayı gerektireceğini ve yönetim kurulunun yapısını özetlemelidir.

 

2) Zaman Kazandırır:

 

Bir startup doğası gereği çevik hareket etmek zorundadır. Dolayısı ile, bir startup bünyesindeki herkes, kararların hızlı bir şekilde alınması gerektiğini bilir. Çevik bir şekilde manevra yapma ve hızlı karar alma yeteneği, startup’ın stratejisini başarılı da kılabilir başarısız da kılabilir. Bir startup’ın yetki matrisini ve yönetim kurulu toplantılarının zamanlamasını ve konularını önceden açıkça ortaya koyabilmek oldukça önemlidir. Böylelikle, bir yönetim kurulu üyesinden veya hissedardan sıklıkla şu cümlelerin işitilmesinin önüne geçilmiş olur: “Neden bana bundan bahsedilmedi?” ve/veya “Bunu bir sonraki yönetim kurulu toplantısında tartışalım!” Bu yaklaşım, sadece CEO’ları güçlendirmek ile kalmayıp, aynı zamanda zor kararların alınması gerektiğinde hesap verebilirliği de sağlar. Dolayısı ile, kurumsal yönetişim başucu kitabının önceden oluşturularak ilgili hususların kararlaştırılması, orta ve uzun vadede zaman kazandırır.

 

3) Yatırımcının Startup’a Güvenini Artırır:

 

Bir yatırımcının, fon talep eden bir girişimde görmeyi istediği ilk şeylerden biri kurumsal yönetişim başucu kitabı olabilir. Hissedarlar, yönetim kurulu (üyeleri) ve CEO arasında, hesap verebilirlik, sorumluluk ve kararların zamanlaması hususlarının düzenlenmesi kritiktir. Bu hususlara yönelik titizlik ile düzenlenmiş bir yaklaşım görmek, startup’a yatırımcı nezdinde netlik kazandırır. Bunun ile birlikte, yatırımcıya güven de verir. Yönetim kurulunun nasıl oluşturulduğunun, atama sürecinin ve oyların nasıl ele alındığının net olması oldukça önemlidir. Böylelikle, hissedar anlaşmaları müzakere edilmeden önce, pek çok bilinmeyen soru yanıtlanmış olur. Startup’ın kendisini diğer startup’lardan ayırabilmesinin ve yatırımcıları etkileyebilmesinin en iyi yolu, bu kitabı paylaşabilmektir.

 

Sonuç olarak, Kurumsal Yönetişim (Corporate Governance) sadece büyük ve halka arz edilmiş şirketlerce uygulanabilen bir kavram değildir. Başta da ifade ettiğim üzere, startup’lar da kurumsal yönetişim kavramını uygulamaya alabilirler. Ancak, startup’ların bu kavramı hayata geçirir iken, kurumsal yönetişim başucu kitabına ihtiyaçları olacaktır. Bu kavramı hayata geçirebilmiş startup’ların yatırımcı nezdinde yaratacağı güven algısı dahi tek başına çok önemli. Belki de, “kurumsal yönetişim” kavramı startup’lara verilecek mentorluk konu başlıklarından birisi olmalıdır. Ne de olsa, “ağaç yaş iken eğilir!”..

 

Yazar: Güven Karaöz