Top

“Online” Halka Arz Sistemi: Kitlesel Fonlama (1.Bölüm)

"Online" Halka Arz Sistemi: Kitlesel Fonlama

“Online” Halka Arz Sistemi: Kitlesel Fonlama (1.Bölüm)

Bir girişimci/‘startup’ için en zor şeylerden biri kuşkusuz sermaye ihtiyacının karşılanmasıdır. Yıllarca sırtlara yük olarak binecek olan banka kredileri, devletin girişimcilere sağladığı teşviklerin prosedürleri ile uğraşmak (TÜBİTAK, KOSGEP vb.) veya melek yatırımcıya ulaşmak için geçen zaman…Tüm bunlardan çok başka bir kavramı ele alacağız bugün: Kitlesel Fonlama yani literatürdeki adı ile “Crowdfunding”. Bu yazıda, Kitlesel Fonlama konusuna tesir edecek şekilde, fikri mülkiyet noktasında hukukun ‘startup’lar/girişimler için ne kadar elzem olduğunu da bir kez daha görmüş olacaksınız.

 

Peki nedir bu Kitlesel Fonlama? Bazen “çevrimiçi finansman” olarak adlandırılan Kitlesel fonlama, bireylerin ve işletmelerin internet’in gücünü kullanarak, proje ve ürünleri yani aslında girişimlerini finanse etmelerinin yeni bir yoludur. Kitlesel fonlama sistemi eğlence endüstrisi gibi endüstriler tarafından uzun yıllardır kullanılmaktadır ve şimdi de bu yüzyılın gelişen/yükselen girişimcilik endüstrisi için kullanılmaya başlandı. Girişimciler fikirlerini finanse etmek için, yani kendilerine sermaye olarak bağış niteliğinde gibi gözüken bu sistem ile interneti kullanmaya başladılar. En çarpıcı hali ile şöyle açıklayabiliriz: Teknoloji girişimleri sermaye ihtiyaçlarını karşılayabilmek için, başlangıç aşamasında halktan para toplayabileceklerdir! Peki bireyler neden bu sermayeyi size sağlamak istesin? Çünkü, girişiminizin/şirketinizin/fikrinizin ihtiyacı olan sermayeyi Kitlesel Fonlama platformları aracılığı ile kişilerden karşıladıktan sonra, karşılığında o kişilere hisse arzı gerçekleştirilecektir. Sonuç ne olacak? Tabii ki Kazan-Kazan!

 

Kitlesel Fonlama kulağa çok hoş gelse de, herkes ve her girişimin “para toplaması” mümkün olmayacaktır. Bu sistemde platform oluşturmak isteyen girişimciler için, detaylı bir hukuki düzenleme olması gerektiği düşünülür iken, neyse ki 3 Ekim 2019 tarihli Resmi Gazete’de “Paya Dayalı Kitle Fonlaması Tebliği” yayımlandı. Bu sayede, ekosistemde platform olarak yer almak isteyenlerin soru işaretleri büyük ölçüde giderilmiş oldu.İlk etapta, bu yazımda Kitlesel Fonlama sisteminin ne olduğunu açıklamak istedim. Ancak, ilerleyen yazılarımda ise, ilgili tebliğin tüm detayları ile hukuki yorumlamasını kaleme alarak sizler ile paylaşacağım. Bu sebeple şimdilik detaylı mevzuatı okumak isterseniz, “Paya Dayalı Kitle Fonlaması Tebliği”ne  buradan ulaşabilirsiniz.

 

PEKİ, KİTLESEL FONLAMA SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?

 

Mevzuata dayalı olarak tebliğe uygun kurulan Kitlesel Fonlama platformu oluşturulduktan sonra, girişimcinin hangi basamakları takip etmesi gerektiğini özetlemek istiyorum:

  1. Girişim şirketi/‘startup’, SPK tarafından akredite olan Kitlesel Fonlama platformuna ‘on-line’ olarak üye kaydını gerçekleştirir. Ardından, yine tebliğde yer alan girişim şirketlerinden/‘startup’lardan talep edilen evrakları bu platforma yükler.
  2. Platformun bünyesinde yer alan “Yatırım Komitesi”, girişim şirketinin başvurusunu değerlendirmeye başlar. Değerlendirme sonucu, girişim şirketi için olumlu sonuçlanır ise, Kitlesel Fonlama platformu ile girişimci şirket arasında sözleşme akdedilir.
  3. Girişimci şirketin fikri daha doğrusu projesi, platformda yayınlanır ve yatırımcılardan sermaye toplamak amaçlı yapılacak olan 60 günlük kampanya süresi başlar. Kampanya sürecinde sermaye hedefine ulaşılır ise, bu tutar 30 gün içinde girişimci şirkete iletilir. Bu hedefe ulaşılmasını sağlayan yatırımcıların sahip olması gereken hisseler de, dijital olarak yine platform aracılığı ile yatırımcıya iletilir.

Yukarıda bahsettiğim adımların sonrasında – tebliğ detaylı incelendiğinde – toplanan sermaye miktarına göre, bağımsız denetim şirketlerinin denetimi ve denetimin raporlanması, kişilerin bir yıl içinde yapabilecekleri yatırım sınırı gibi hususlar yer almaktadır. Bu düzenlemelerden, yazımın ikinci bölümü niteliğindeki diğer yazımda bahsedeceğim.

 

KİTLESEL FONLAMA SÜRECİNDE HUKUKİ HİZMETİN ÖNEMİ!

SPK tarafından akredite olan bu platformlara e-devlet ile giriş yapılacağından, yapılan işlemler Merkezi Kayıt Kuruluşu ile paylaşılacaktır. Bu esnada, “Paya Dayalı Kitle Fonlaması Faaliyetleri Genel Risk Bildirim Formu” taraflarca imzalanacaktır. Bu noktada, yine önceki yazılarımda da dikkat çektiğim üzere, girişimcilerin/‘startup’ların en başından beri hukuk hizmet alması gerekliliği karşımıza çıkacaktır. İmzalanan Bildirim Formu, akıllara yine “KVKK” düzenlemesine ilişkin soruları getirmelidir. Tebliğin 14/3 maddesi, “Platform nezdindeki bilgilerin kamu tüzel kişileri dahil üçüncü kişiler ile paylaşımında 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa ve ilgili diğer mevzuata riayet edilir.” der. KVKK düzenlemelerinde, Paya Dayalı Kitlesel Fonlama Platformları’nda da uygun işlemler yapılması zorunluluğunun, açıkça hüküm altına alındığını görmekteyiz.

 

Hem ‘startuplar’ın hem de girişimcilerin, geliştirdikleri fikrin Fikri Mülkiyet Hukuku açısından korunup korunmamasına dikkat etmeleri gerekir. Bu durum, Paya Dayalı Kitlesel Fonlama için de geçerli olacaktır. Platformda yatırımcılar için kampanyası yapılacak olan fikrin veya ürünün, platformda sunulmadan önce fikri mülkiyete ilişkin haklarının korunması önemlidir. Burada iki tane sorun ile karşılaşabiliriz. Birincisi, fikri mülkiyet noktasında başkasının koruması altında olan bir ürünün platforma sunularak, marka, patent ve telif hakkının ihlaline ilişkin davalar ile karşılaşmalarıdır. İkincisi ise, kendi fikrinizin çıktısı olan ürününüzün platforma koyulmadan önce Fikri Mülkiyet noktasında koruma altına alınmaması neticesinde, fikrinizin kuvvetli çalınma olasılığıdır. Dolayısı ile, hukukun ‘startup’lar için ellerinden düşürmemeleri gereken bir kalkan niteliğinde olduğunu rahatlık ile ifade edebiliriz.

 

Av. Elif Özel Yücetürk

Linkedin