Top

İHA’lar, Drone’lar & İnovasyon

İHA’lar, Drone’lar & İnovasyon

İnsansız Hava Araçlarının (İHA) ve drone’ların farklı kullanım alanları gün geçtikçe çoğalıyor. Bizler, Türkiye’de İHA’ları daha ziyade askeri operasyonlarda elde edilen başarılar vesilesi ile tanımaya başladık. Son yıllardaki yatırımlar sayesinde, ülkemiz Dünya çapında askeri amaçlı İHA, yani SİHA (Silahlı İnsansız Hava Aracı) üretebilen sınırlı ülkeler arasına girdi. Savunma sanayiinin yazdığı bu başarı hikayesi, hem yeni şirketlerin SİHA üretmek için yatırım yapmasına, hem de sivil amaçlı İHA’lar üreten şirket sayısının sürat ile artmasına sebep oldu. Aynı şekilde, sivil ve askeri amaçlı drone teknolojileri üzerine çalışan startup’lar dahil şirket sayısı arttı.

 

İnovasyonun odağında ”yeni bir ürün”, “yeni bir hizmet” veya “yeni bir iş modeli” yaratmak yatıyor. Dolayısı ile, İHA’larda ve drone’larda inovasyon, Ar-Ge’nin asli görevi olan “daha güçlü, daha süratli bir İHA” geliştirme fikrinden ayrışıyor. “Yeni” kelimesi, İHA’ların ve drone’ların farklı bir amaç için, farklı sektörlerde, farklı bir iş modeli çerçevesinde kullanılmasının önünü açıyor.

 

Drone’lar ve İnovasyon

 

Drone’ların tarım, inşaat, malzeme ve insan nakliyesi gibi yeni amaçlar ile kullanımı, inovasyon tanımının içerisine giriyor. Aynı şekilde, drone’ların satın alınması yerine kiralanması veya paylaşılması ile ilgili geliştirilen yeni kullanım şekilleri de, birer iş modeli inovasyonu niteliği taşıyor. Pandemi dönemi öncesinde, bundan sadece birkaç yıl önce, drone ile kurye teslimatı yapmanın son derece anlamsız bir fantezi olduğunu düşünüyorduk. Bugün geldiğimiz noktada ise, drone’lar ufak nakliye işlerinde kullanılmaya başlandılar. Bu alanda çalışma yapan startup’ların çok büyük yatırımlar almayı başardığını görüyoruz.

 

İHA’lar ve İnovasyon

 

Bu hafta sonu Binovative Linkedin’de yayımlanan paylaşımımıza konu olan Aevum şirketi ise, İHA’lar alanında yapılan inovasyonlara bir örnek. Aevum, yüksek irtifaya çıkabilen bir İHA’dan fırlatılan roketin taşıdığı uyduyu yörüngeye yerleştirmek için çalışmalar yapıyor. Söz konusu bu çalışmalar, İHA’ların uzay sektöründe de kullanılmasının önünü açıyor. Uzay sektörü açısından devrimsel olan bu uygulama, uydu fırlatma operasyonlarının maliyetini çok ciddi bir şekilde azaltıyor. Bir an için, bu alanda başarıya ulaşıldığını hayal edin. Bu takdirde, uydu fırlatmak için yıllar öncesinden randevu almak, Dünya’nın öteki ucuna gitmek ve fırlatma için aylarca uygun zaman aralığını beklemek gerekmeyecek. Ayrıca, yüksek maliyetlere katlanmak gibi sıkıntıları da ortadan kaldıracaktır.

 

Bir süredir, Space X şirketinin alçak yörüngeye küçük boyutlu uydular yerleştirmek sureti ile yeni bir iletişim altyapısı kurmaya hazırlandığını görüyoruz. Uydular aracılığı ile kurulan bu yeni internet altyapısı ile, özellikle yüksek maliyetli karasal altyapıların üzerindeki yükün hafifletilmesi amaçlanıyor. Böylelikle de, mevcut operatörlere bir alternatif yaratılması amaçlanıyor. İlk etapta, bu çok yüksek maliyetli gibi görünebilmektedir. Gelecekte, maliyetlerin düşmesi ile birlikte, karasal hatların kullanımının azalması ve uzun vadede tamamen ortadan kalkması dahi mümkün olabilir. Böyle bir gelişme yaşanır iken, İHA’ların uydu fırlatma işleminde kullanılabilir hale gelmesi, kendi İHA’sını, füzesini ve uydusunu üretme kabiliyetine sahip Türkiye gibi ülkelerin de bu sektöre girmesinin önünü açabilir.

 

Türk insanının yaratıcılığı ve ülkemizde amatör düzeyde de olsa çok sayıda insanın İHA’lara olan merakı, bizler için çok büyük bir avantaj oluşturuyor. Ülkemizde düzenlenmeye başlayan İHA yarışları ve İHA pilotaj eğitimleri oldukça önemli. Kendi İHA’sını üreten gençler ve İHA yazılımları konusunda çalışan startup’lar, Türkiye’de bu alanda yapılabilecek inovasyonların önünü açıyor. Uzay sektörü bunlardan sadece biri…

 

Yazar: Murat Peksavaş